Հովհաննես Թումանյանի

այս բանաստեղծությունը կոչվում է ՊԱՏՎԵՐ եւ ուղղված է իր ժամանակների լրագրողներին։ Հիմա էլ վատ չի հնչում, հը՞։ Եվ այսպես.

ԱՅՍ ՀՈԴՎԱԾԸ ՎԱՀԱՆ ՏԵՐՅԱՆԸ ԳՐԵԼ Է 1914-ին։ ՉՆՉԻՆ ԿՐՃԱՏՈՒՄՆԵՐՈՎ ՏԵՂԱԴՐՈՒՄ ԵՄ։ ԻՆՉՊԵՍ ԱՍՈՒՄ ԵՆ, ԲՈԼՈՐ ՀԱՄԸՆԿՆՈՒՄՆԵՐԸ ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ ԵՆ։

Ուրեմն ի՞նչ է այդ բուրժուական, ապազգայնացած ինտելիգենցիայի բաղձանքը Հայաստանի վերաբերմամբ: Դեռ սրանից մի երկու տարի առաջ ես մի անգամ զրույց ունեցա մի այդպիսի հայ ինտելիգենտի հետ: Երբ ես հարցրի նրան, թե ի՞նչ է վերջապես նրա բաղձանքը, ինչո՞ւ է այդպես ջերմ ցանկանում, որ «Հայաստանն ազատվի»։ Մի՞թե, հարցրի ես, ձեր բաղձանքն այն է, որ տեսնեք հայ ոստիկան հայկական համազգեստով։ Նա անհամբեր կերպով եւ կտրուկ ասաց. – Այո՜, հայ ոստիկան, հայկական համազգեստով,- հետո ավելացրեց,- դրա վրա եւ այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ կերպով կապված է այդ հայ ոստիկանի գոյության հետ։ Սակայն ես ոչ մի խոսք չլսեցի հայ կուլտուրայի մասին. հայ արվեստի, գրականության, հայ գիտության, վերջապես հայ ժողովրդի մասին, որի համար բոլորովին միեւնույն է, թե ո՜ր ազգից է եւ ի՜նչ համազգեստ ունի հագին այն ոստիկանը, որն իրենից կաշառք է պահանջում կամ որն իրեն ծեծում է։